Derby Soweto tuần này: Pirates áp đảo, Chiefs đối mặt thử thách

Chủ Nhật tuần này, Sân vận động FNB sức chứa 94.000 khán giả lại chứng kiến một chương mới trong cuộc đối đầu gay cấn nhất bóng đá Nam Phi — Derby Soweto giữa Orlando Pirates và Kaizer Chiefs.

Cả hai đội đều đang vào trận với phong độ ổn định, nhưng lợi thế tinh thần thuộc về Buccaneers. Trong bảy lần gặp nhau gần nhất, Pirates thắng tới sáu — bao gồm chuỗi năm chiến thắng liên tiếp, kỷ lục mà chưa CLB nào trước đây làm được. Chỉ đến tháng 5 năm ngoái, AmaKhosi mới phá được thế độc chiếm đó bằng chiến thắng 2-1 ở chung kết Nedbank Cup, khi Evidence Makgopa lại là người ghi bàn cho Pirates bất chấp thất bại.

Makgopa chính là cái tên Chiefs phải dè chừng nhất hiện tại. Tiền đạo này đã lập công trong ba lần đối đầu Derby gần nhất và sở hữu tổng cộng bốn bàn tại giải đấu này. Anh chỉ mới kém hai huyền thoại từng ghi bàn trong bốn trận Derby liên tiếp — Alfred “Russia” Jacobs (1970-71) và Fani Madida (1991-92) — đúng một lần.

Về mặt lịch sử, Derby Soweto đã trải qua 184 cuộc chạm trán chính thức kể từ trận đầu tiên ngày 24/1/1970, khi Percy “Chippa” Moloi trở thành cầu thủ đầu tiên xé lưới đối phương trong trận Rogue Beer Cup mà Pirates thắng 6-4. Tính đến thời điểm hiện tại, Kaizer Chiefs nhỉnh hơn với 75 chiến thắng, so với 50 của Pirates và 54 trận hòa. Năm trận khác bị hủy.

Điều đáng chú ý là khoảng cách giữa hai đội đang thu hẹp rõ rệt. Trong 17 lần gặp nhau chính thức gần nhất từ năm 2019, không có một trận hòa nào — Pirates thắng chín, Chiefs thắng tám. Các trận đấu trước đó từng khốc liệt đến mức 12 lần liên tiếp chỉ quyết định bằng đúng một bàn cách biệt. Phải đến cuối tháng 2 vừa qua, chiến thắng đậm 3-0 của Pirates mới phá vỡ xu hướng đó, với Tshepang Moremi, Oswin Appollis và Evidence Makgopa lần lượt lập công. Đây cũng là cách biệt lớn nhất mà Pirates từng tạo ra trước Chiefs từ năm 2020.

Sân vận động FNB — hay Soccer City — đã tổ chức 79 trận Derby, nhiều nhất trong số 15 địa điểm từng đăng cai giải đấu này. Soccer City cũng là nơi tám trận gần nhất được diễn ra. Orlando Stadium theo sau với 63 trận, bao gồm cả cuộc chạm trán đầu tiên.

Về mặt cá nhân, hai kỷ lục ghi nhận thuộc về phía Chiefs. Huyền thoại Pule “Ace” Ntsoelengoe là chân sút hàng đầu mọi thời đại với 19 bàn — hơn gấp hơn hai lần so với Jomo Sono của Pirates (9 bàn). Ở tốc độ, Mabhuti Khenyeza giữ kỷ lục bàn thắng nhanh nhất chỉ sau 19 giây trong trận hòa 2-2 năm 2007 tại Durban. Siphiwe Tshabalala meanwhile nắm giữ kỷ lục ra sân nhiều nhất với 31 lần, từ năm 2007 đến 2018.

Một chi tiết thú vị khác: đã có sáu huấn luyện viên từng ngồi ở băng ghế chỉ đạo của cả hai CLB, bao gồm Vladimir Vermezovic gần đây nhất, cùng Kosta Papic, Walter da Silva, Ted Dumitru, Augusto Palacios và Joe Frickleton. Kỷ lục bàn thắng trong một trận vẫn là 10 — xuất hiện hai lần, tính từ trận khai sinh 6-4 năm 1970 cho đến trận Chung kết Champions of Champions lượt đi năm 1974 mà Chiefs thắng 7-3.

Nhiều khả năng Chủ Nhật này sẽ lại là một trận đấu cân bằng. 17 cuộc đối đầu chính thức liên tiếp không có hòa cho thấy cả Pirates lẫn Chiefs đều không chấp nhận chia điểm. Nhưng với sự áp đảo gần đây của Pirates, Chiefs cần một kế hoạch cụ thể để hóa giải Makgopa — nếu không, con số 6 trong bảy trận thắng của Buccaneers có thể tăng lên 7.

—